Nemanjići kao putokaz

0
2025

Stefan-Nemanja

Veliki jubilej koji je naša država praktično prećutala – 900 godina od rođenja začetnika svetorodne i blagorodne dinastije Nemanjića – bolje i rečitije govori o karakteru srpske vlasti od hiljadu kritičkih članaka i analiza. Na žalost, kao da je po nečijem nalogu i SPC čitavu godinu dana trošila ogromnu energiju i novac u veličanje događaja koji se odigrao u Milanu, samo da se ne bi veličao začetnik dinastije kojoj možemo zahvaliti što i danas kao pravoslavni narod bitišemo na ovoj balkanskoj vetrometini.

Prvo i logično pitanje je – zašto je to tako, zašto se srpska država (i pojedinci iz Crkve) otklanjaju od svetih Nemanjića? Odgovor je jednostavan – jer je primer Nemanjića najstrašnija moguća kritika njihovog delovanja. Nemanjići blagodareći veličanstvenoj misiji Svetog Save, prekidaju vaganje kome se prikloniti – raslabljenoj Vizantiji ili jeretičkom Rimu (Sveti Sava je osetio da uloga Hrista kao Alfe i Omege u Vizantiji slabi, a da etnofiletizam jača). Stvaranjem nacionalne Crkve kod Srba, Sveti Sava je kao istinski duhovni otac nacije trasirao put svom narodu i od tada do danas – Srbi kao narod i SPC kao njegova brižna majka – predstavljaju najjači stub pravoverja na Balkanu. Jasno je da zaslepljenim izvršiocima volje Brisela i Vašingtona ne mogu kao uzor služiti oni koji nisu dozvoljavali tuđinu da upravlja ni srpskom državom, ni srpskom crkvom. Ta blagorodna loza ostavila je potomcima za ugled mnogobrojne svete duhovnike, svete zadužbinare, svete kraljeve i careve, svete svečare… Nemanjići su potomstvu ostavili takve veličanstvene zadužbine da ni vekovi koji su prohujali nisu umanjili njihov sjaj. Na kraju ove jubilarne godine, devetstote godišnjice svetorodne loze Nemanjića, podsetićemo se ukratko samo najznačajnijih predstavnika ove svetorodne loze i najznačajnijih zadužbina koje su ostavili potomstvu.

Stefan Nemanja (monaško Simeon, zbog svetog mira koje je točilo iz njegovog groba nazvan Mirotočivi), začetnik blagorodne loze koja je vladala Srbijom više od dva veka, rođen 1113. godine, a po nekim izvorima, upravo te godine je njegov otac Zavida prvi put postao vladar Raške. Stefan Nemanja je bio Veliki Župan od 1166 do 1196. godine. Najpoznatije zadužbine Studenica i Hilandar. Nad svetim moštima očevim, Sveti Sava izmirio zavađenu braću Stefana i Vukana (koji beše zabludeo družeći se sa papistima).

Rastko Nemanjić (1175-1235), u monaštvu Sava, duhovni otac srpskog naroda, poznatiji kao Sveti Sava, tvorac Nomokanona (Zakonopravilo Svetog Save) – najznačajnijeg pravnog dokumenta u istoriji srpske države i Crkve,uz očevu pomoć sagradio Hilandar. Sveti Sava je rodu srpskom ostavio najveću zadužbinu do kraja sveta i veka – Srpsku Pravoslavnu Crkvu. Naime, 1119. godine od Vizantijskog Cara je isposlovao da Raška Crkva dobije status autokefalne Arhiepiskopije. Sveti Sava 1121. godine saziva prvi takve vrste u istoriji hrišćanstva, veliki crkveno-državno-narodni sabor u manastiru Žiča, u kome je i činodejstvovao.

Da Vas podsetimo:  Medijska koalicija “jednog ministra” u zgradi “Novosti”?

Stefan Prvovenčani – Sveti Kralj (1196-1228), brat Svetog Save, Veliki Župan (1196-1217) i Kralj Srbije (1217-1228), u monaštvu Simon. Sveti Sava mu skida bogomrsku papinu krunu i na pomenutom Saboru u Žiči kruniše ga i miropomazuje na pravoslavno kraljevstvo, pa otud i nadimak Prvovenčani. Najznačajnija zadužbina Stefana Prvovenčanog je manastir Žiča, prvo sedište Srpske Arhiepiskopije.

Kralj Radoslav (1192-1235), sin Stefana Prvovenčanog, vladao od 1223 do 1233. godine, u monaštvuJovan. Najznačajnije zadužbinarsko delo je proširenje Bogorodičine crkve u manastiru Studenica.

Kralj Vladislav (1198-1269), sin Stefana Prvovenčanog, vladao (1234-1243). Potomstvu ostavio predivni manastirMileševo, u koji su iz Bugarske prenete mošti srpskog sveroditelja Svetog Save.

Kralj Uroš INemanjić, (1112-1145), sin Stefana Prvovenčanog, vladao (1243-1276), najpoznatija zadužbina manastir Sopoćani, sa crkvom Svete Trojice iz 1260. godine. Manastir Gradac je zadužbina njegove žene Jelene Anžujske.

Kralj Dragutin(1252-1316), vladao (1276-1282), sin kralja Uroša I, u monaštvuTeoktist, najpoznatija zadužbina crkva svetog Ahilija u Arilju i manastir Paprača na izvoru reke Spreče. Kralj Dragutin je bio zadužbinar i pojedinih fruškogorskih manastira.

Kralj Milutin (1253-1321) sin kralja Uroša I, mlađi brat kralja Dragutina skoro 40 godina bio kralj Srbije (1282-1321). Najveći zadužbinar među svetim Nemanjićima, narodno predanje kaže da je za svaku godinu svoje vladavine sagradio po jednu svetinju. Najpoznatije zadužbine: Bogorodica LJeviška, Gračanica, Kraljeva crkva u Studenici, Bogorodica Trojeručica u Skoplju, Staro Nagoričano, manastir Banjska, manastirska crkva u Hilandaru…

Simonida Nemanjić, (1289-1346),žena kralja Milutina, kćer Vizantijskog cara Andronika IIPaleologa. Najmlađa srpska kraljica čija su lepota i sudbina bili inspiracija brojnim srpskim umetnicima – pesnicima, romanopiscima, slikarima, freskopiscima… Najpoznatija je veličanstvena Simonidina freska u manastiru Gračanica, koju je oštetio divlji Albanac, iskopavši nožem Simonidine oči na fresci.

Kralj Stefan Dečanski (1276-1331), sin Kralja Milutina i otac Cara Dušana, vladao (1321-1331). Najpoznatija zadužbina Visoki Dečani, gde je i sahranjen 1331. godine i gde se njegove svete netruležne mošti i danas nalaze. NJegova zadužbina je i manastir Gorioč posvećen Svetom Nikoli, čijim molitvama je progledao (oslepljen ognjem, gorenjem očiju – otud i naziv manastira Gorioč).

Car Dušan(1308-1355), poznatiji kao Dušan Silni, sin Stefana Dečanskog, vladao kao Kralj (1331-1346) i kao Car (1346-1355). Prvi srpski pravoslavni Car, krunisan za Cara Srba i Grka u Skoplju 16. aprila 1346. godine. Dušanov zakonik (usvojen na Saboru 1349, proširen 1354. godine) uz Nomokanon predstavlja najznačajniji zakonik u istoriji srpske državnosti. Najpoznatija zadužbina Cara Dušana je manastir Svetih Arhangela pokraj Prizrena.

Car Uroš (1337-1371), sin Cara Dušana, vladao (1355-1371). NJegova zadužbina je manastir Matejča, koji je započeo da gradi još njegov otac, a on sa majkom, caricom Jelenom, završava ovaj manastir u Skopskoj Crnoj Gori.

Pored ovih najpoznatijih zadužbina svetih vladara Nemanjića, mnoštvo veličanstvenih zadužbina ostalo je potomstvu i od Nemanjića koji nisu bili ovenčani kraljevskom ili carskom krunom. Da pomenemo samo dve takve zadužbine – manastir Moraču pokraj Kolašina, zadužbinu kneza Stefana Nemanjića (sina Vukanovog, brata Svetog Save), kao i manastir Krku u srpskoj Dalmaciji, zadužbinu Jelene Šubić, kćerke kralja Stefana Dečanskog.

Da Vas podsetimo:  Rvače ne pogađa, zar ne?

Nemanjići su ostavili potomstvu jedinstven oblikhrišćanstva – svetosavlje kao “srpski crkveni nacionalizam” sa Krsnom Slavom, koja je imala neprocenjiv značaj i zaštitnu funkciju za pravoslavne Srbe u vreme viševekovnog ropstva. Ovaj bogonadahnuti izum svetosavlja, ne samo da nije načinio od Srba raskolnike niti jeretike, nego je štaviše, Krsna Slava predstavljala poseban oblik molitvene zaštite srpskih porodica i oblik očuvanja srpskog pravoslavnog identiteta kroz vekove. Ovaj specifičan način nacionalnog crkvenog života omogućio je Srbima da ostanu jedinstven narod i za vreme Turskog i Habzburškog ropstva. Važno je istaći da se svetosavlje nije pretvorilo u etnofiletizam (kao kod Grka), niti nacionalnu netrpeljivost kao kod Bugara. Usudio bih se reći da su jedino Srbi i Rusi sačuvali monarhistički mentalitet. Samo u Srbiji i Rusiji vekovima mirno žive narodi različitih kultura i religija. I danas, u vreme svojevrsnog liberalno-demokratskog ropstva, Krsna Slava pomaže pravoslavnom Srbinu koji je dostojno slavi, da se odupre onima koji bi da mu promene svest, a istovremeno, ni danas se u Srbiji ne proganjaju pripadnici drugih naroda i kultura.

Najmoćniji vladari epohe, sveti vladari Nemanjića, bili su duboko svesni navažnijeg – da su oni pre svega sluge Gospodnje. Tom svojom službom Bogu, poslužili su na najbolji mogući način i svom narodu.Sve ovo pobrojano (a to je samo delić ostavštine ove svetorodne dinastije), u suštoj je suprotnosti sa onim što čine sluge Brisela i Vašingtona, pa se ne treba čuditi što prećutaše veliki jubilej – 900 godina od rođenja velikog Nemanje.

* * *

Hrišćanski mudraci kažu, pogledaj nečiju končinu i znaćeš kakav mu je bio život. Sveti Sava ovako piše o blaženoj končini svog oca:

“… A kada je došao 12. dan toga meseca, reče: – Čedo moje, donesi mi Presvetu Bogorodicu, jer takav imam zavet da pred NJom ispustim duh svoj. I kada je bila izvršena zapovest, i veče kada je nastupilo, reče: – Čedo moje, učini ljubav, položi me na rasu koja je za moj pogreb, i spremi me potpuno na sveti način kao što ću i u grobu ležati. I prostri rogozinu na zemlju, i položi me na nju, i položi kamen pod glavu moju, da tu ležim dok me ne poseti Gospod da me uzme odavde. <…> A kada je nastala noć, pošto su se svi oprostili i krenula crkvena služba, odmah se prosvetli lice blaženoga starca, i, podigavši lice k nebu reče: – Hvalite Boga među svetima NJegovim, hvalite Ga i na tvrđi sile NJegove. A ja mu rekoh: – Koga vide te govoriš? A on, pogledavši na me, reče mi: – Hvalite Ga i na silama NJegovim, hvalite Ga i po premnogoj vladavini NJegovoj! I pošto je ovo rekao, odmah ispusti svoj prebožanstveni duh i usnu u Gospodu”.

Da Vas podsetimo:  Moćne i lekovite! Dvadeset trešanja ima 10 puta jače dejstvo od aspirina

Čitajući ponovo o blaženom usnuću Nemanje velikoga, začetnika svetorodne loze Nemanjića, setih se nehotice i jedne druge končine. Radi se o končini Zigmunda Frojda, čoveka koji je obeležio evropsku kulturu XXveka. Arhimandrit Rafail Karelin ovako opisuje Frojdovu končinu:

“Frojd već ne mogaše da govori; on objašnjava pokretima palčevima, jezika izjedenog bolešću, kao crvima. Metastaze raka su već prekrile poput paukove mreže njegovo telo, na licu se pojavljuju gangrenozni čirevi, obrazi tamne, iz usta kaplje sukrvica; živi leš oko sebe širi nepodnošljivi smrad. <…> Agonija se nastavlja. Frojd je imao dragog psa, od koga se nije nikada odvajao. Sada je i on, ne izdržavši smrad, pobegao iz sobe; ovo je bio poslednji udar za Frojda: <…> NJegova smrt je takođe simbolična: ona kao da oličava truljenje te kulture koja je građena na seksu i krvi, na kultu izopačenog naslađivanja i nasilja. Taj smrad gnojavog trupla, ima ime “razvrat”. <…> Bogohulni jezik Frojda istruleo je u ustima svog vlasnika, pretvorivši se u gnoj, koji je kapao iz usta i vraćao se u grlo. Frojd, koji je izazvao Nebesa, umro je poput nemoćnog crva, napušten od svih…”

I tako, onome koji slavljaše Nebesa i posle blaženog usnuća iz groba toči sveto miro sa nezemaljskim miomirisima, a onaj koji izazivaše Nebesa, još pre zemne končine oko sebe širi nepodnošljivi (čak i za vernog psa!) truležni smrad. Prema svecu i miro. O ove dve dijametralno suprotne končine, o tome šta znači slaviti, a šta izazivati Nebesa, trebali bi pre nego što bude kasno, da porazmisle zagovornici “evropskih vrednosti” – oni za koje je ulazak u evrosodom pitanje zdravog razuma, kao i oni u SPC koji takvu politiku podržavaju.

* * *

Suluda nekontrolisana agresija Zapada je konačno zaustavljena u Siriji, Ukrajina je na putu “vraćanja sebi” i izvlačenja iz pakla eurounijaćenja, “Južni tok” je krenuo u Srbiji – sve su to tektonski potresi koji su duboko uzdrmali zapadne globaliste i njihove najamne sluge širom sveta. Sveti vladika Nikolaj kaže – mi smo po krvi arijevci, po prezimenu Sloveni, po imenu Srbi, a po srcu i duhu Hrišćani. Došlo je vreme za vraćanje Srba ispunjenju zaveta, vreme je da Srbi prestanu da služe evrosodomu i vrate se služenju svojoj krvi, svome imenu i prezimenu, svome srcu i duhu, da se vrate pre svega i iznad svega služenju Hristu, onako kako je služio Nemanja veliki, kako je služio njegov sin i naš duhovni roditelj Sveti Sava i njihovi blagočestivi naslednici epohe Nemanjića. To je jedini put koji može omogućiti Srbinu da ponovo njegoševski kaže – beži grdna kletvo s roda, zavet Srbi ispuniše. Molitvama svetih Nemanjića, neka tako bude!

Ranko Gojković

srb.fondsk.ru

like-button.net here

wordpress-themes.org here

 

POSTAVI ODGOVOR

Unesite Vaš komentar
Molimo unesite vaše ime