Kao i dugo vremena unazad, pred svake lokalne izbore osnova propagandne mašinerije ljudi na vlasti i njihovih seiza bile su “prozivke“ Elektroprivrede Srbije odnosno “HE Đerdap“ da ne uzvraćaju stanovništvu priobalja za dobit koju stiču proizvodnjom električne energije na području njihovog “zabrana“.
Ali baš na primeru Kladova uočljiv je impresivni preporod zahvaljujući izgradnji hidroenergekstkog i plovidbenog sistema na Dunavu, kojim je nekadašnji “srpski Sibir“ transformiran u oazu prirodnih i kulturnih vrednosti.
Tako i u osvit 2026.g. mogu se na društvenim mrežama pronaći naslovi “Kladovo pored izvora a žedno“, “Koliko je Đerdap doneo a koliko je Kladovu ostalo“, “Gigant koji ne hrani okolinu“. Argumenti su u drugom planu, a veštačka inteligencija čini lako dostupnim široki dijapazon nagađanja kojim se fokus sa krucijalnih stvari preusmerava na “dobit bez uloga“
AUTOR: Ranko Jakovljević
Da bi se ostvario jedan od najprofitabilnijih projekata dvadesetog veka, uz obezbeđenje godišnje proizvodnje od približno šest milijardi kilovat časova električne energije, povećanje propusne moći Đerdapa sa 12 na 50 miliona tona prevoženog tereta, smanjenje vremena prolaska brodova sa 120 na 31 sat i troškova plovidbe sa 0,62 na 0,12 dolara po toni, u čemu su evropske zemlje stekle mogućnost ogromnih ušteda, bilo je neophodno izvesti radove gigantskih razmera. Iskopano je i nasipano 22.500.000 kubnih metara zemnog materijala, 7.240.000 kubnih metara stena. Ugrađeno je 3.250.000 kubnih metara betona i 187.000 tona armature i metalnih konstrukcija. U sklopu potreba izazvanih izgradnjom ove hidroelektrane i druge, manje kod Kusijaka, izgrađeno je ili rekonstruisano 370 kilometara nasipa, više od 50 kilometara obaloutvrda za zaštitu visokih obala i puteva i 1.200 kilometara otvorenih drenažnih i drugih kanala, 15.000 ha cevne drenaže, izlivnih bunara, 48 crpnih bunara, 47 crpnih stanica za zaštitu 130.000 hektara poljoprivrednog zemljišta, 8 posebnih drenažnih sistema za zaštitu naselja, 59 drenažnih crpnih stanica, 5 pregradnih brana i 3 ustave sa prevodnicama, veliki broj trafostanica i dalekovoda, 8 kišnih i fekalnih crpnih stanica, preko 2000 pijezometara za merenje nivoa i kvaliteta podzemnih voda…
Izmešteno je i izgrađeno 200 km magistralnih i regionalnih puteva, uključujući Đerdapsku magistralu Kladovo- Golubac.
Za privredno korišćenje izgubljeno je 5.405 ha zemljišta, od čega 2.472 ha u privatnom vlasništvu a ogromne površine zemljišnog fonda, oko 120.000 hektara, drastično su izgubile na kvalitetu- promena boniteta i zemljišnih kultura.
Uništene su prirodne riblje staze kojima su ogromne ribe bogate ikrom prispevale iz Crnog mora na Đerdap. Uništena proizvodnja u svetu nadaleko poznatog kladovskog kavijara.
Potopljen je niz naselja sa obe dunavske obale, poput Tekije, Sipa… Brze Palanke, a izgrađena nova sa respektabilnom infrastrukturom.
Brana Đerdap 1 zadržava gotovo sve što se ispusti iz Pakša, Bohunica, Krškog i ostalih nuklearnih elektrana na obalama reka koje se ulivaju u Dunav.
U ogromnim nanosima đerdapskog mulja i živom svetu talože se dugoživući radionuklidi, pa se strahuje da HEPS Đerdap ne postane “najveće odgajalište radioaktivnog otpada i to pod vedrim nebom“…
Decenijama se lokalna razvojna politika Kladova sa priobalnim naseljima bazira na investiconim ulaganjima Elektroprivrede Srbije odnosno državnog kapitala.
Vezano za to, sledeći objekti nastali su i dugo godina održavani zahvaljujući HEPS “Đerdap“:
-Zgrada osnovne škole Vuk Karadžić Kladovo
-Zgrada kladovske gimnazije u ul.22.septembra (danas drugi deo osnovne škole)
-Zgrada gradske toplane sa kompletnom opremom
-Gradski toplovod i kanalizaciona mreža sa kolektorom za prečišćavanje otpadnih voda u Kostolu
-Medicinski centar Kladovo, odnosno gradska bolnica sa centrom za onkologiju i radiologiju i Domom zdravlja
-Hotel Đerdap
-Zgrade karaule na Karatašu i u Kladovu
-Objekti privrednih subjekata “Galenike“, “Graca“, “Brodogradilišta“, “Timogradnje“, “Đerdap usluga“…
-Omladinski sportski kamp sa zatvorenim plivakim bazenom na Karatašu
-Zgrada robne kuće “Miroč“ u centu Kladova i robne kuće u Brzoj Palanci
-Rekreativno sportski centar Kraku balta, Petrovo Selo
-Zgrada Arheološkog muzeja u Kladovu
-Gradska plaža
-Gradska marina
-Zgrada Doma kulture i Doma omladine u Kladovu, Doma kulture u Brzoj Palanci i Sipu
-Fudbalski stadion
-Zgrada predškolske ustanove “Neven“ u Kladovu
-Fabrika “Kristal“ u Kladovu, “Termovent“ u Brzoj Palanci
-Centar za reprodukciju riblje mlađi i Ribarsko gazdinstvo Đerdap, Mala Vrbica
-Zgrada Obrazovnog centra, danas Srednja škola Kladovo
-Sportska hala “Jezero“
-Više od stotinu komfornih stanova ustupljenih nakon izgradnje HE Đerdap Opštini, Medicinskom centru, školama, “Đerdap turistu“, opštinskom sudu i tužilaštvu, katastru.
SIGURNA KUĆA ZA OPŠTINSKE RUKOVODIOCE
Mnoštvo kadrova studiralo je zahvaljujući izdašnim stipendijama HE “Đerdap“, vodeće ličnosti opštinske vlasti i lokalni partijski kadrovi dobijali su uhlebljenje u upravi hidroelektrane, među njima bivši predsednici opštine:
– Branislav Manzalović (SKJ),
-Petar Radukanović (SKJ),
-Zoran Nenadović (DSS),
-Radovan Arežina(SPS);
a ne retko kadrovi sa “Đerdapa“ rukovodili su kladovskom opštinom:
-Branislav Manzalović ,
-Vuko Radosavljević ,
-Radisav Čučulanović,
-Dragan Maksimović.
Politikom koja je zasnivana na kupovini socijalnog mira, opštinski i partijski čelnici ogromna sredstva iz ranije postojećeg fonda rente preusmeravali su u pokrivanje gubitaka preduzeća koja su imala negativan poslovni bilans, posebno trikotaže “Napredak“, “PTK Ključ“, DP “Gradnja“, UTRO “Đerdap-turist“, DP “Gradac“…
Nakon decenija koegzistencije koje su od Kladova stvorile vanredno atraktivnu destinaciju kulturnog i sportskog turizma, očekuje se dodatno uzajamno razumevanje za prevazilaženja problema nastalih ekonomskom i političkom krizom koja daleko prevazilazi okvire jedne regije, pre svega u sferi zaštite životne sredine i razvojne politike lokalne samopurave, za šta je neophodno ispostavljanje računa za ranije promašene prilike.
“ISTINITE LAŽI“
Kao i dugo vremena unazad, pred svake lokalne izbore osnova propagandne mašinerije ljudi na vlasti i njihovih seiza bile su “prozivke“ Elektroprivrede Srbije odnosno “HE Đerdap“ da ne uzvraćaju stanovništvu priobalja za dobit koju stiču proizvodnjom električne energije na području njihovog “zabrana“. Ali baš na primeru Kladova uočljiv je impresivni preporod zahvaljujući izgradnji hidroenergekstkog i plovidbenog sistema na Dunavu, kojim je nekadašnji “srpski Sibir“ transformiran u oazu prirodnih i kulturnih vrednosti. Tako i u osvit 2026.g. mogu se na društvenim mrežama pronaći naslovi “Kladovo pored izvora a žedno“, “Koliko je Đerdap doneo a koliko je Kladovu ostalo“, “Gigant koji ne hrani okolinu“. Argumenti su u drugom planu, a veštačka inteligencija čini lako dostupnim široki dijapazon nagađanja kojim se fokus sa krucijalnih stvari preusmerava na “dobit bez uloga“
