Jedna od ključnih poruka rusofobne kampanje glasi: da bismo se obračunali sa rusofilijom, kao identitetskim obeležjem Srba, moramo se pre toga denacifikovati za „zločine“ iz 90-ih i konačno se obračunati sa srpskim integralizmom
Ozbiljna društvena i politička kriza koja je zadesila Srbiju nakon prošlogodišnje novosadske tragedije, donela je državi, ali i srpskom narodu u celini, brojna iskušenja. Krizu su spoljni faktori iskoristili kao sredstvo pritiska na naprednjački režim da bi postao još kooperativniji, pre svega prema Evropskoj uniji i njenim ultimativnim zahtevima, ali i kao idealnu priliku za pokušaj korenite promene srpske nacionalne svesti.
Upravo radi realizacije ovog drugog cilja, u postojećim uslovima je planski pokrenuta vrlo organizovana antiruska kampanja. Ona se odvijala kroz više faza i vodi se na različitim nivoima.
Kada su najviši ruski zvaničnici, pre svih Sergej Lavrov, kao i Spoljna obaveštajna služba Rusije (SVR), javno počeli da upozoravaju zapadne države da prestanu da koriste tešku situaciju u Srbiji, izazvanu masovnim protestima, za ostvarenje svojih geopolitičkih ciljeva (ovde, ovde, ovde, ovde, ovde), prozapadni mediji i analitičari u Srbiji pokrenuli su prvu fazu antiruske kampanje. U toj fazi kampanje u suštini su se koristili stari zapadni negativni stereotipi o ruskoj državi kao orijentalnoj despotiji (ovde, ovde, ovde, ovde, ovde).
Naime, iako su ministar Lavrov i ruski bezbednjaci isključivo optuživali države Kolektivnog zapada da žele da u Srbiji izvedu još jednu u nizu „obojenih“ revolucija, a vlast i opoziciju pozivali da započnu dijalog i da politički sukob reše u granicama „Ustava i zakona Srbije“, prozapadni propagandisti su takva upozorenja ruskih zvaničnika predstavljali kao napad na studente i opoziciju.
Jedna bivša ambasadorka Srbije je čak zaključila kako takva upozorenja ruskih zvaničnika zapadnim državama da ne zloupotrebljavaju proteste u Srbiji predstavljaju, ni manje ni više, nego mešanje u unutrašnje stvari naše zemlje. S druge strane, saopštenja i reakcije koje su dolazile sa Zapada ne predstavljaju mešanje u unutrašnje stvari druge države, zato što su, po mišljenju ove bivše ambasadorke, „polazili od poštovanja osnovnih principa iz korpusa ljudskih prava, uključujući slobodu govora i mirnog okupljanja“, a to su „demokratske vrednosti koje inače i Srbija mora da poštuje kao zemlja koja vodi pregovore o članstvu u EU“ (ovde).
Jednom rečju, „evropskim putem“ Srbije sve se može opravdati, pa i primena različitih aršina u oceni diplomatskih izjava iz Moskve i Brisela.
Kampanja zapadnjaka
Cilj ovog propagandnog krivotvorenja stvarnosti je da se u svesti mladih srpskih generacija, koje tek ulaze u politički život i koje pritom nemaju lično iskustvo sa agresijom NATO-a na Saveznu Republiku Jugoslaviju, usadi predstava Rusije kao ideal-tipske autokratije, koja je uvek i svuda protiv političkih sloboda, pa i u bratskoj Srbiji. Takva propagandno iskonstruisana i usađena negativna percepcija Rusije kod mladih Srba, iz ugla zapadnih planera predstavlja geopolitički resurs, koji bi u budućnosti mogao da posluži kao siguran i stabilan izvor antiruskih osećanja, koji će usmeravati i spoljnu politiku zemlje.
Radi pojačavanja tog utiska trebalo je u očima srpske univerzitetske mladeži diskvalifikovati celokupnu rusku političku tradiciju, pa je stoga savremeni ruski državni konzervativizam u jednom tekstu izjednačen sa boljševizmom, po tome što i jedan i drugi negiraju ličnost, a afirmišu kolektiv (ovde). U istom tekstu se tvrdi i da savremena konzervativna Rusija ima na unutrašnjem i spoljnom planu isti nastup, koji je bio karakterističan za SSSR – unutar Rusije represija, a spolja sejanje haosa.
Kritički odnos ruskog državnog rukovodstva prema protestima u Srbiji u istom tekstu se objašnjava kontrarevolucionarnim karakterom ruskog konzervativizma, koji na narodne mase u političkom životu gleda kao na puki objekt u političkoj borbi. Da u ovakvim analizama nema ničeg samostalnog, već da su one deo spolja koordinisane akcije, u kojoj su unapred određene i ključne propagandne teze, vidi se po tome što je na samom početku studentskih protesta, osmog decembra 2024. godine, nemačka fondacija „Fridrih Nauman“ izdala publikaciju Tomasa Braja.
Društvenu krizu u Srbiji su spoljni faktori iskoristili kao sredstvo pritiska na naprednjački režim da bi postao još kooperativniji
Reč je, zapravo, o uputstvu za širenje rusofobije na Balkanu, pod opravdanjem borbe demokratije protiv autokratije, i sa simptomatičnim naslovom Rusija pionir autokratije: Kako Kremlj destabilizuje Evropu (ovde). Sve što se posle toga pisalo i govorilo o Rusiji u našim prozapadnim medijima i od strane pojedinih ovdašnjih analitičara, bilo je samo manje-više doslovno ponavljanje Brajovih teza.
Antiruska kampanja koja se vodi sa otvoreno prozapadnih i neoliberalnih pozicija nema naročitog efekta, ne samo što se radi o pukoj reciklaži izanđalih rusofobskih stereotipa zapadnih liberala i marksista o ruskoj despotiji azijatskog tipa (ovde), nego i stoga što osuda Rusije u ime liberalnih dogmi o demokratiji i ljudskim pravima i nije danas nešto naročito važna i bliska većinskoj patriotskoj i rusofilskoj populaciji Srba.
A nema ozbiljne i trajne revizije srpske nacionalne svesti ako antiruska kampanja ne zahvati upravo ove krugove. Uostalom, manjinski prozapadni deo srpskog društva je u većini odranije antiruski nastrojen ili je potpuno indiferentan u odnosu na istorijsku saveznicu Srba.
Neopaganizam i rusofobija
Stoga su u aktuelnu antirusku kampanju, kao važnu prateću pojavu studentsko-građanskih protesta, uključili oni elektronski mediji koji, nažalost, vrše propagandni uticaj na jedan deo srpske patriotske populacije, a nastupaju sa kvaziautohtonističkih, pseudoistorijskih i neopaganskih pozicija (ovde).
Znajući da je srpska patriotska populacija većinski antikomunistička, antiglobalistička i tradicionalistička, ovi opskurni propagandisti redovno označavaju sadašnju rusku političku elitu, na čelu sa Putinom, za naslednike boljševika. Takođe tvrde da su geopolitički planovi ruske političke elite bliski interesima zapadne levo-liberalne „duboke države“ i kineskim „globalistima“, a suprotni planovima zapadnih konzervativaca na čelu sa Trampom.
Već ove teze jasno ukazuju na tragove koji potencijalno mogu da stoje iza ovakvih medija ili da se, u najboljem slučaju, koriste njihovom propagandom. Metod upotrebe neopaganizma i autohtonističke pseudoistorije u širenju rusofobije već je oproban u Ukrajini, gde je posle Majdana dao značajan doprinos uspehu socijalnog eksperimenta stvaranja od Ukrajine antiRusije (ovde).
Pritom ovi „alternativni“ mediji ne šire samo mržnju prema sadašnjoj Rusiji, već daju i novo „tumačenje“ istorije srpsko-ruskih odnosa u 19. veku, kako bi srpsku publiku uverili da prijatelj srpskog naroda nikada nije bila ni carska Rusija (ovde).
Ovakvo sa nacionalnog stanovišta štetočinsko falsifikovanje istorije od strane opskurnih analfabeta postalo je moguće u uslovima sveopšte dominacije društvenih mreža i tzv. alternativnih medija, sveopšteg obaranja nivoa opšteg obrazovanja, te krize autoriteta zvanične nauke, za koju je ona tek delimično kriva, pošto je takva kriza velikim delom produkt globalnog kognitivnog rata.
Istom tipu propagandne stigmatizacije među srpskim patriotama sadašnjeg ruskog državnog rukovodstva, a preko njih i savremene Rusije, pripadaju i tekstovi sa senzacionalističkim naslovima – U pozadini rata u Ukrajini – Moskva je već pretvorena u elektronski logor, Moskva – grad elektronskog đavola – Sobjanina i kompanije ili ko se udostojio da ga Putin pohvali i Kad se Rusi igraju Boga: Putin naređuje testiranje budućih roditelja na genetske rizike – koji se objavljuju na srpskim pravoslavnim (pseudo)zilotskim sajtovima (ovde, ovde).
U drugu fazu aktuelne antiruske kampanje, koja je započela nakon uvođenja američkih sankcija NIS-u, uključili su se i neki visoki funkcioneri naprednjačkog režima (ovde), te pojedini njegovi poluslužbeni intelektualci, novinari i analitičari. Ciljna grupa ove propagande jesu, pre svega, glasači SNS-a. Antiruske poruke koje se u okviru nje šalju jednostavnije su, ali i otrovnije, jer udaraju na arhetipski doživljaj Rusa i Rusije u srpskoj kolektivnoj svesti.
Metod upotrebe neopaganizma i autohtonističke pseudoistorije u širenju rusofobije već je oproban u Ukrajini
Takva je, primera radi, poruka bivšeg naprednjačkog ministra – Da li su Rusi i Srbi braća? Videćemo. Po ovome što se događa sa NIS-om…ne bi se reklo. A dobili su NIS, braća Rusi, za džak kikirikija (ovde). Nešto složenije, ali podjednako zloćudne, s obzirom na momenat pojavljivanja, jesu one teze (ovde) u kojima se Rusija po modelu preuzetom od Pašinjana neosnovano optužuje za predaju saveznika (o pravnim obavezama Rusije u Nagorno-Karabahu, te o odnosu zvaničnog Jerevana prema ovoj provinciji, detaljno sam pisao ovde). Kao i one u kojima se Rusija, pozivanjem na zapadnu propagandnu, već sada proglašava za katastrofalnog gubitnika u aktuelnom sukobu sa Zapadom na prostoru Ukrajine, nakon čega sledi raspad ruske države po modelu SSSR nakon poraza u avganistanskom ratu (ovde).
Naravno, ovakve poruke imaju za cilj da opravdaju konačno okretanje leđa Moskvi od strane zvaničnog Beograda, te sprovođenje u delo svih naloga Brisela, pre svega onog o uvođenju sankcija Rusiji.
Krivotvorenje istorije
Da potpuno okretanje od Moskve zvaničnog Beograda nema nikakve veze sa iznuđenim laviranjem, inače uobičajenim u međunarodnim odnosima, niti sa srpskim nacionalnim interesima, nego sa jednostranim ispunjenjem ultimatuma briselskih globalista, vidi se već sada iz naprednjačkih kritika poslednjih spoljnopolitičkih odluka Milorada Dodika i rukovodstva Republike Srpske (ovde).
Uspostavljajući kontakt sa predsedničkom administracijom u Vašingtonu, Dodik ne ruši svoje veze sa Kremljom, što je iz Moskve više puta zvanično potvrđeno (ovde). Time Dodik zapravo pokazuje da se u uslovima sadašnjeg proksi rata u Ukrajini ne mora u spoljnoj politici izvesti radikalna transformacija kakvu sprovodi Pašinjan, a sve više je pod spoljnim i unutrašnjim pritiskom kopira Vučić. I koja, pritom, urušava ne samo viševekovno diplomatsko nasleđe naše države, nego i važnu arhetipsku predstavu o Rusima kao „braći“ i Rusiji kao srpskoj „majci“ na kojoj je, pored ostalih, tokom vekova formirana srpska nacionalna svest.
S tim u vezi, zanimljivo je da se ovih dana u kampanju revizije istorije srpsko-ruskih odnosa i preispitivanja rusofilije u srpskom narodu uključio i prozapadni NVO sektor, u liku Vladimira Međaka, predsednika Evropskog pokreta u Srbiji i nekadašnjeg glavnog pravnog savetnika naprednjačko-socijalističke Vlade Srbije u pregovorima sa Evropskom unijom.
Naime, ovaj stručnjak za pravo EU, koji se pritom nikada nije bavio istorijom, a naročito ne istorijom srpsko-ruskih odnosa, zaključuje da je „priča o istorijskom savezništvu Srba i Rusa – prodata“, jer „kada se stavi na papir ono apsolutno ne postoji“ (ovde).
Pritom je Međak, kao falsifikator, istoriju Srbije sveo na 221 godinu, valjda smatrajući sa okcidentalističko-prosvetiteljskog stanovišta da srednjovekovna srpska državnost nije vredna pomena, i istovremeno je istoriju celokupne srpske državnosti i srpsko-ruskih veza sveo na srbijanske državne okvire. Na kraju je zaključio kako su Srbi i Rusi bili bliski saveznici samo 18 godina, od 1903. do 1918. i od 1945. do 1948. godine.
Svakako nije slučajno to što je Međak negirao rusofiliju Srba sa srbijanskih pozicija, jer je takva pozicija svojstvena svim našim zapadnjacima i rusofobima. O tome upečatljivo svedoči stav novinara, politikologa i redovnog sagovornika Danasa Borisa Varge.
Objašnjavajući zašto je u Srbiji prevashodno prihvaćen narativ da se trenutno u Ukrajini vodi rat NATO protiv Rusije, i da to predstavlja nastavak agresije NATO na Rusiju i rusku zonu interesa u Ukrajini, Boris Varga veli sledeće: „Razlog za to je nerealizovana tranziciona pravda ratova na prostoru bivše Jugoslavije i nesuočavanje sa prošlošću. U Srbiji se ne vidi Rusija kao jednostavni agresor na Ukrajinu, jer ne postoji tumačenje ratova 90-tih kao agresija Srbije na susedne republike i vlastite građane pokrajine“ (ovde).
Dakle, da bismo se obračunali sa rusofilijom, kao identitetskim obeležjem Srba, moramo se pre toga denacifikovati za „zločine“ iz 90-ih i konačno se obračunati sa srpskim integralizmom. Našim zapadnjacima je jasno ono što u mutnim predstavama naših patriota nije uvek do kraja izoštreno, rusofilija i srpski integralizam idu ruku pod ruku, dok nas rusofobija neminovno zatvara u granice srbijanstva, montenegrinstva, bosanstva – što je večiti cilj raznih zapadnih politika prema srpskom pitanju kroz vekove. Nažalost, društvena i politička kriza koja je zadesila Srbiju nakon novosadske tragedije donela je na obe strane suprotstavljenog političkog fronta porast ne samo rusofobije, već i antiintegralizma.
NASTAVIĆE SE…
Zoran Čvorović je profesor Pravnog fakulteta u Kragujevcu. Ekskluzivno za Novi Standard.
Izvor: Novi Standard
