Pale su mjesto rođenja Srpske i pravedno je da budu njena prijestonica

0
56

NAJPRIJE SU BILE SELO, PA PROLAZNA STANICA NA PUTU ZA JAHORINU I RUBNA OPŠTINA SARAJEVA…

Foto: Medija centar Beograd
  • Kada su muslimanski specijalci poveli masu prema „Holidej inu“ jer je „iz kancelarija SDS pucano na građane okupljene na trgu na protestu protiv nacionalnih stranaka“, Karadžić, Krajišnik, Koljević i Plavšićeva su u zadnji čas uspjeli da izađu iz grada i da na Palama uspostave organizaciju vlasti u ratnim uslovima. Sutradan je Sarajevo bilo oblijepljeno potjernicama za svakim od njih
  • Pale su bile sigurna kuća i ratni stan političkog rukovodstva RS. Tu su kasnije formirane i ostale institucije RS: Predsjedništvo, Vlada, pravosuđe, prvi fakulteti, ANURS, Srna, RTRS, sa sve više kvalifikovanog kadra koji je izbjegao iz muslimanskog Sarajeva. Danas su okrenute – poput Insbruka – ka zimskom turizmu i univerzitetskom obrazovanju
  • Banjaluka je neuporedivo veći grad u najvećoj regiji sa srpskom većinom. Grad koji tokom rata nikada nije bio u ratnoj zoni i u kome su i tokom rata funkcionisale razvijene regionalne institucije. Grad u koji se smjestio veliki broj izbjeglica iz svih dijelova BiH, a poslije Oluje u njega se slio i veliki broj Srba prognanih iz Hrvatske. Najzad, ona je i centar Bosanske krajine koja je dala najveći broj boraca VRS
  • Pale ćedobiti simboličke privilegije da se tu održavaju centralne manifestacije obilježavanja značajnih datuma iz istorije Republike. I, sigurno, ne samo to

Piše: Nenad KECMANOVIĆ

PRIJESTONICA Republike Srpske više neće biti Banjaluka nego Pale!?

Zanimljiva vijest da će vlada prijedlog takve zakonske promijene uputiti Skupštini, ostala u sjenci istorijskog zasjedanja NS RS o vraćanju otetih entitetskih nadležnosti.

Ubuduće bi trebalo da bude odvojen status prijestonice od statusa glavnog grada, da Pale budu prvo, a Banjaluka drugo.

Kada bismo napravili anketu među građanima, gotovo svi bi rekli da je Banjaluka i jedno i drugo. Većina mlađih stanovnika ne zna, a mnogi stariji su već zaboravili da su nekada oboje bile Pale.

Da Vas podsetimo:  Migrantima zatvaraju Poljsku – nove talase možemo da očekujemo u Srbiji i BiH

Po slovu Ustava to su i danas.

Najprije selo, pa prolazna stanica na putu do Jahorine pa vikend naselje Sarajlija, Pale su uoči Zimskih olimpijskih igara postale jedna od pridruženih rubnih gradskih opština.

Iako su takmičenja u alpskim disciplinama održana na Bjelašnici, nordijske na Igmanu, bob i sankanje na Trebeviću, klizanje i hokej u gradu u „Zetri“, Jahorina je zadržala prestiž glavnog zimskog centra u BiH u čijim hotelima su boravili turisti iz cijele SFRJ.

Sarajlijama je bilo blizu: mahom su dolazili preko dana i uveče se vraćali u centar grada.

Otkako su se već bili opasno zaoštrili nacionalni odnosi, to su mahom bili Muslimani jer, većinski srpsko Pale bilo je jedna od tri među 10 sarajevskih opština u kojima nije pobijedila SDA, nego SDS, kao što su i Srbi u noćne sate manje zalazili na Baščaršiju.

Kada su muslimanski specijalci poveli masu prema „Holidej inu“ jer je „iz kancelarija SDS pucano na građane okupljene na trgu na protestu protiv nacionalnih stranaka“, Karadžić, Krajišnik, Koljević i Plavšićeva su u zadnji čas uspjeli da izađu iz grada i na Palama uspostave organizaciju vlasti u ratnim uslovima.

Još ranije formirana Skupština srpskog naroda u BiH formirala je vladu.

Sutradan je Sarajevo bilo oblijepljeno potjernicama za svakim od njih.

Pale su bile locirane dovoljno blizu centra Sarajeva gdje su tokom rata boravile inostrane diplomat, visoki i niski predstavnici, posrednici, humanitarci, novinari iz svjetskih medijski agencija. I, istovremeno, dovoljno daleko od muslimanske artiljerije.

Pale su bile sigurna kuća i ratni stan političkog rukovodstva RS. Tu su kasnije formirane i ostale institucije RS: Predsjedništvo, Vlada, pravosuđe, prvi fakulteti, ANURS, Srna, RTRS, sa sve više kvalifikovanog kadra koji je izbjegao iz muslimanskog Sarajeva.

Da Vas podsetimo:  VISOKI PREDSTAVNIK I „SUVERENOST“ BIH: EVO KAKO SE PISAO NOVI DEJTON

Banjaluka je, međutim, imala druge prednosti.

Neuporedivo veći grad u najvećoj regiji sa srpskom većinom. Grad koji tokom rata nikada nije bio u ratnoj zoni i u kome su i tokom rata funkcionisale razvijene regionalne institucije. Grad u koji se smjestio veliki broj izbjeglica iz svih dijelova BiH, a poslije Oluje slio i veliki broj Srba prognanih iz Hrvatske. Najzad, to je i centar Bosanske krajine koja je dala najveći broj boraca VRS.

Presudilo je, navodno, što je Milošević u Dejtonu „uz čašicu viskija“ dijelove srpskog Sarajeva ustupio Izetbegoviću, iako je prvobitnim međunarodnim planom bilo predviđeno da Sarajevo postane distrikt.

Foto: Joe Marquette/POOL/AFP/Getty Images

Za utjehu je tada u parku u centru Pala pred izbjeglice bila postavljena maketa novog grada i čak formirana direkcija za izgradnju i kao prvi korak iz Srbije su dopremljene enormne količine besplatnog građevinskog materijala.

Po nekima je presudan bio raskol u rukovodstvu, kada je legalna i legitimna nasljednica Radovana Karadžića i predsjednica RS pod pritiskom saboraca u vrhu prešla u Banjaluku i tamo formirala vlast, koju će i verifikovti na izborima.

Karadžić, Koljević, Krajišnik, pa i sama Plavšićeva, ako ne po rođenju i porijeklu su Sarajlije po već dugom životnom i radnom vijeku i bili su vezani za grad.

Paljani joj nisu oprostili što je glavni grad preselila u Banjaluku, kao što ni Banjalučni nisu zahvalni što im ga je doselila.

Biljana Plavšić (11. septembar 1996. godine)

Jedino je Dodik ostao lojalan prvoj predsjednici Srpske, koja mu je uprkos velikim pritiscima sa Pala i iz Beograda povjerila prvi premijerski mandat.

Dok je bila omražena na obje strane zbog naivnog priznanja u Hagu da se osjeća odgovornom za zločine koje nit je naređivala nit u njima učestvovala, te desetak godina robijala, jedino ju je Dodik, pored uže porodice, posjećivao i brinuo o njoj. A po izlasku iz zatvora i svečano dočekao u Banjaluci.

Da Vas podsetimo:  SLAVA VAM, JASENOVAČKI MUČENICI!

Pale su kao centar RS krajem rata procvjetale. Kvadrat stambenog prostora po cijeni je bio ravan beogradskom.

Poltička elita je sagradila stambene kuće na pitomoj padini prema Jahorini koju je narod nazvao Dedinjem. A onda je došlo do naglog pada.

Udaljene od Srpskog Sarajeva koje je samo ulicama bilo odvojeno od neprijateljskog muslimanskog, Pale su zaudarale na miris propadanja i blizina Jahorine sa ratom zapuštenim hotelima i skijalištima tokom zimskih dana je djelovala duboko depresivno. Jedinu živost unosili su studenti i mahom beogradski profesori.

Kao glavni grad Srpske, Banjaluka je, sasvim očekivano, postala centar ne samo političkog nego i ekonomskog i kulturnog života. Ali, i na Palama je poratni zamah, koji je naglo zaustavljen, kasnije otkočen i, po onoj maketi, nastao je lijep i urbanizovan gradić, koji se poput Insbruka, austrijskog takođe olimpijskog grada, oslonio na zimski turizam i univerzitetsko obrazovanje.

Locirana između Jahorine, koja je vratila nekadašnji sjaj i orijentralne Baščaršije, postaje toliko atraktivna da je postala predmet srpsko-bošnjačkog dogovora o zajedničkoj turističkoj ponudi.

Pale

Izgradnjom Administrativnog centra vlade RS u Istočnom Sarajevu, u kome borave i rade funkcioneri Srpske u zajedničkim organima u Sarajevu primakle su vlast Palama i na lokalnom nivou.

Aktuelna inicijativa da se status glavnog grada i prijestonice podijeli između Banjaluke i Pala čini se pravedna.

Pale, kao mjesto rođenja Srpske, dobiće simboličke privilegije da se tu održavaju centralne manifestacije obilježavanja značajnih datuma iz istorije Republike. I, sigurno, ne samo to, što ćemo saznati kada zakon bude šire obrazložen.

Treba očekivati da će protektori i bošnjački političari imati prigovor: „Srpska oživljava svoje mračne militantno-agresorske tradicije!“

https://sveosrpskoj.com/

 

POSTAVI ODGOVOR

Unesite Vaš komentar
Molimo unesite vaše ime