Šta rade i zašto ćute Univerzitet i studenti

1
819

Protest2„Zašto studenti ćute“ ili „Šta rade naši studenti“ bili su naslovi koji su se pojavljivali na udarnim mestima u studentskoj štampi krajem maja 1968. godine. Nekoliko dana kasnije, 2. juna iste godine, došlo je do najvećih studentskih demonstracija koje su imale veliki uticaj na političke odnose u socijalističkoj Jugoslaviji. U isto vreme se u ne samo u Evropi i SAD odvijala masovna pobuna studenata i nastajao je izuzetno snažan studentski pokret čiji dometi i istorijski značaj se proučavaju i ocenjuju i danas. Studentski pokret je te 1968. godine označio nastanak nove ere u oblasti politike, socijalnih i društvenih odnosa, ali i sferi kulture i umetnosti ali i novog pristupa svakodnevnom životu.

Uloga studentskih pokreta u vreme vladavine režima Slobodana Miloševića bila je od presudne važnosti u borbi protiv njegovog autoritarnog režima.

U našim današnjim političkim i društvenim uslovima gotovo je nezamislivo da je moguć nastanak sličnog studentskog pokreta. Ali to ne znači da i sada društveni pokreti nisu okrenuti pre svega protiv političke oligarhije i uspostavljenog političkog sistema u kome nema mesta za spontane i kreativne društvene inicijative. Tako jasno izražen antisistemski stav i traženje novih oblika političkog i društvenog delovanja i u našem vremenu dobija sve više na značaju. Otvara se prostor za departizaciju društvenog i političkog delovanja.

Zato se i javljaju pokušaji i nastojanja da se u okviru društvenih pokreta i različitih građanskih inicijativa iznađu novi oblici društvenog delovanja kao odgovor na okoštale i ustaljene oblike sveprisutnog oligarhijsko- autoritarnoog načina vladavine u kome nema mesta i prostora za političke izazove, nove kreativne ljude i novu političku generaciju. Godine 1968. studenti Beogradskog univerziteta dali su jasan odgovor na pitanje „Šta rade“ i „Zašto ćute studenti“.

Nije se desilo ništa novo, jer to je gotovo pravilo u velikim istorijskim događanjima, ljudi postaju oličenje onoga protiv čega su se žestoko borili i usvajaju pravila koja su tako silovito osporavali.

Njihov odgovor je bio juriš na nebo i to je mogla učiniti samo generacija koja je verovala u ideale socijalne pravde, jednakosti i slobode. Nema potrebe idealizovati ovu izuzetnu generaciju jer je i ona doživela ispunjenje svojih ideala i velikom delom postala vodeći deo etabliranog društvenog i političkog sistema. Nije se desilo ništa novo, jer to je gotovo pravilo u velikim istorijskim događanjima, ljudi postaju oličenje onoga protiv čega su se žestoko borili i usvajaju pravila koja su tako silovito osporavali.

Da Vas podsetimo:  Nastavak Vučićevog obračuna sa Srbijom i srpskim narodom - skok u kolonijalni ambis

Uloga studentskih pokreta u vreme vladavine režima Slobodana Miloševića bila je od presudne važnosti u borbi protiv njegovog autoritarnog režima. Oni su bili ona osnovna snaga koja je bila sposobna da dinamizuje i održi vitalnost i istrajnost građanskih protesta koji su i bili glavna poluga u detronizaciji jednog prevaziđenog i nedemokratskog sistema. Svedoci smo da nakon „Otpora“ i uporne borbe protiv Miloševićevog režima, praktično osim nekoliko protesta vezanih za položaj studenata i njihova studentska prava i ne postoje više ni obrisi studentskog pokreta.

Nakon 5. oktobra 2000. godine došlo je do dezangažovanja i praktičnog nestanka studentskog pokreta, a vodeću ulogu su preuzele političke partije koje su sledeći svoje stranačke interese izneverile i obesmislile osnovne ideje i načela za koje su se zalagali građani učestvujući u događajima od 5. oktobra 2000. godine. Zato je sada i došlo do situacije u kojoj su opozicione političke parije na margini ovih društvenih pokreta puštene samo kao posmatrači bez ikakvog izgleda da mogu da na svoj poznati način politizuju ove građanske proteste. I u tome i jeste njihova najveća snaga i društveni značaj u pokušaju da se politika kao ljudska delatnost vrati svom izvornom značenju – odbrani opšteg dobra i opšteg interesa.

Posmatrajući okupljanja građana oko inicijative „Ne da(vi)mo Beograd“ nametnulo se iznova pitanje ne samo zašto ćute studenti i šta oni rade, već suštinska dilema zašto se ne oglašavaju Beogradski univerzitet, umetnička i strukovna udruženja, istaknuti umetnici i intelektualci kada se dešava grubo kršenje elementarnih principa pravne države, suspenduje pravni poredak i ugrožavaju se osnovna ljudska prava.

Kada se pokrene inicijativa građana koja brani i zastupa odbranu temeljnih demokratskih principa i načelo vladavine prava, onda se to u isto vreme javlja i kao najveći izazov za našu intelektualnu zajednicu, a posebno za Beogradski univerzitet.

Najupečatljiviji primer kako treba da reaguje čovek koji se bori za dostojanstvo ljudske reči i intelektualnog poziva je istupanje akademika Ljubomira Simovića. “S najvećom pažnjom pratim, čitam i skupljam sve što o tom projektu pišu, pre svega arhitekte i urbanisti, ali i ono što o njemu, iz svog ugla, govore ekonomisti i pravnici. Njihovi argumenti protiv ovog projekta su ne samo ubedljivi, nego i alarmantni. Oni ukazuju na njegove arhitektonske i urbanističke nedostatke, ukazuju na propuste u ugovoru sa Emiratima, na podređeni položaj u koji Srbiju, u odnosu s Emiratima, stavlja taj ugovor. Čak upozoravaju da je tim ugovorom projektu Beograd na vodi obezbeđena eksteritorijalnost, i da je on tim ugovorom praktično izuet iz zakonodavstva Srbije. Srpska akademija nauka i umetnosti osporava taj projekat, Akademija arhitekata Srbije zahteva i ponavlja zahtev da se ugovor o tom projektu raskine. Ali oni koji su taj ugovor potpisali ignorišu i arhitekte i ekonomiste i pravnike i njihove argumente, kao što su ignorisali i Ustav i zakone zemlje kojom vladaju. Kao što ignorišu i duh i identitet Beograda. U raspravi s onima koji ne znaju šta sve ne znaju argumenti vam nisu od kakve korisi. Oni jedino upiru oči u svog Investitora, i nemaju drugog boga osim njega. Naprednjačke mase su pred Skupštinom nosile transparente na kojima je pisalo – Vučiću sve ih uhapsi – uhapsi sve kompetentne da bi nekompetentni mogli mirno da realizuju svoje ugovore.“

Da Vas podsetimo:  Prosveta na margini kvantnog skoka

Verovatno će akademik Ljubomir Simović, veliki srpski pesnik, uskoro biti svrstan u strane plaćenike koji žele da izazovu haos i nasilno svrgavanje naprednjačke vlasti. Ali on samo pledira na poštovanje zakonitosti, ustavnosti i kompetentnosti, a to je izgleda najveći problem ove vlasti koja ne preza od kršenja elementarnih demokratskih i civilizacijskih principa jer jedino tako može da po svaku cenu realizuje svoje epohalne graditeljske poduhvate bez obzira na ozbiljne primedbe koje su date iz najkompetentnijih naučnih i stručnih krugova.

Nije slučajno što vladajući sistem i njegov propagandni aparat čine sve da dezavuišu građansku inicijativu „Ne da(vi)mo Beograd“, šireći atmosferu straha koristeći politikantske floskule apologetskih i podaničkih tzv. političkih analitičara da se radi o pokušaju državnog udara i širenja nestabilnosti i haosa. To su predstavnici onog istog režima koji se neprestano pozivaju na većinsku volju naroda i trijumfalnu izbornu pobedu, ali problem je u tome što u njihovom shvatanju politike sve što nije pod njihovom neposrednom i potpunom kontrolom predstavlja provokaciju i težnju da se ugrozi njihova apsolutna vlast. Istorijsko iskustvo pokazuje da nijedan društveni pokret ne može da dobije potreban zamah i snagu ako u njegovoj matici nisu mladi ljudi.

Kada se pokrene inicijativa građana koja brani i zastupa odbranu temeljnih demokratskih principa i načelo vladavine prava, onda se to u isto vreme javlja i kao najveći izazov za našu intelektualnu zajednicu, a posebno za Beogradski univerzitet. Jer postoje vremena kada je na ispitu pre svega intelektualno poštenje i moralni integritet svakog čoveka koji pretenduje da bude deo intelektualne zajednice. To je vreme kada je svako ćutanje predstavljalo u stvari negiranje osnovnog poziva svakog čoveka koji drži do svog profesionalnog, intelektualnog i moralnog integriteta.

Možda se sada javljaju uslovi za stvaranje studentskog pokreta koji bi baštinio i nosio ideale nove generacije i na taj način artikulisao njihov novi politički senzibilitet i odnos prema najznačajnijim pitanjima vezanim za odbranu najbitnijih demokratskih i civilizacijskih načela, koja su sada pod snažnim udarom autoritarne vlasti.

Da Vas podsetimo:  Položaj Radnika U Srbiji: Između Bede I Revolucije

Deficit studentskog pokreta pokušale su da nadomeste omladinske organizacije etabliranih političkih stranaka, ali one nisu donele ništa novo osim što služe za regrutovanje kloniranih partijskih funkcionera i kao deo poslušne partijske mašinerije u unutarstranačkim obračunima i izborima. Oni do sada nisu doneli ništa novo i kreativno u funkcionisanju postojećeg partijskog sistema, u kome se razara i dezavuiše svaka inicijativa koja se uzdiže iznad oligarhijskog načina delovanja.

Zato se i građanska inicijativa „Ne da(vi)mo Beograd“ javlja kao jedinstvena prilika da se prevaziđe postojeća politička pasivizacija, razočaranje, osećanje nemoći da se ništa ne može promeniti i iznova artikuliše nova društvena energija, koja će biti snažna brana svakom pokušaju da se uspostavi autoritarni režim, koji teži tome da u svojoj bahatosti osionosti poništava temeljne principe vladavine prava i poštovanja ljudskih prava.

Marinko M. Vučinić

NSPM

1 KOMENTAR

  1. srbi se placaju da sute kosta ce nas sutanje srbi trebamo ici na vladu u srbiji a ne na kosovo na placene albance albanci sa kosova podrzava vlada srbije i to mora srbin svaki znati srbiji trba ustanak srbski

POSTAVI ODGOVOR

Unesite Vaš komentar
Molimo unesite vaše ime