Tito i Stepinac

1
367

Malo je poznata jedna veoma zanimljiva i jako bitna epizoda iz istorije odnosa jugoslovenskih komunista sa ustašama i poglavnikovim nacifašističkim režimom u NDH a odnosi se konkretno na nadbiskupa A. Stepinca. Poznato je da su komunisti nastojali od pokretanja „ustanka“ (i građanskog rata) prvo u Srbiji (7. jula 1941.) a zatim u ostalim delovima okupirane Kraljevine Jugoslavije da pridobiju za saradnju sve patriotske i antifašističke snage bez obzira na njihovu političku orijentaciju, nacionalnu pripadnost ili versko opredeljenje bar na osnovu formalnih poziva KPJ ali samo pod uslovom da dotične strukture prihvataju političku platformu KPJ i njenu strategiju revolucionarnog preotimanja vlasti. Međutim, oko KPJ na osnovama ovakve platforme okupilo se zanemarljivo malo snaga a naročito iz redova rimokatolika (Hrvata i Slovenaca) i to najviše usled otvorene kolaboracije rimokatoličke crkve sa ustaškim režimom u NDH i propagande rimokatoličkog klera na čelu sa A. Stepincem ali i usled zločina genocida ustaškog režima nad pravoslavnim Srbima i njihovom crkvom koji su činili ogromnu većinu u partizanskom pokretu.

Bez obzira na ovakvo stanje stvari, hrvatski komunisti, uključujući i J. B. Tita, su se konstantno trudili da ipak uspostave bilo kakvu saradnju sa rimokatoličkom crkvom u Jugoslaviji (tj. u NDH). Jugoslovensko komunističko rukovodstvo je bilo svesno značaja, moći i uticaja rimokatoličke crkve i Vatikana na verničke mase pa je to bio osnovni razlog za traženje saradnje bez obzira na već jasnu kolaboraciju rimokatoličkog klera, uključujući i samog A. Stepinca, sa ustaškim režimom pa i direktnim učešćem katoličkih sveštenika, a naročito franjevaca (franciskanaca), u ustaškim masakrima nad Srbima.

Ipak, ono što nije poznato široj javnosti je to da je sam J. B. Tito nudio 1943.  A. Stepincu položaj i funkciju generalnog vikara partizanskih formacija preko svog specijalnog izaslanika. Ovaj detalj je sam A. Stepinac ispričao juna 1952. njujorškom advokatu Džejmsu Mareju koji ga je tada posetio u Krašiću gde je nadbiskup (sad već kardinal) živeo (bio interniran) u župnoj kući nakon izlaska iz Lepoglave (1951.−1958.). Dakle, J. B. Broz je ovaj visoki položaj nudio osobi za koju se tada uveliko znalo da ne samo faktički podržava ustaški režim, politiku i ideologiju saučesničkim ćutanjem već i aktivno učestvuje u pokatoličavanju (tj. kroatizaciji) pravoslavnih Srba – osobi koja nikada nije osudila ustaški genocid (faktički etnocid) nad Srbima.

Da Vas podsetimo:  Da li ste znali da je u Srbiji otmica mlade bila gotovo svakodnevna pojava, sve do Karađorđa?

Stepinčev odgovor se svodio na to da je u principu prihvatao Brozov predlog ali samo pod uslovom da ga sam papa Pije XII postavi na ovaj položaj što se nikada nije dogodilo. Ovde je bitno istaći da je J. B. Broz odlično znao da je tada zagrebački nadbiskup Stepinac već bio generalni vikar genocidne ustaške soldateske i da ga je na taj položaj postavio papa. Da je kojim slučajem došlo do realizacije Brozove ideje sa Stepincem, nadbiskup bi u tom slučaju kroz svoju funkciju generalnog vikara objedinio ustašku i partizansku vojsku što bi konkretno predstavljalo nastavak međuratne političke saradnje KPJ sa ustaškim pokretom Anta Pavelića. Ovakav Brozov predlog Stepincu ukazuje da „maršal“ nije nimalo pokazivao poštovanja prema pravoslavnim Srbima koji su činili najveći deo njegove vojske.

Na kraju, smatram da je monsinjora A. Stepinca opravdano okarakterisao kao „nadbiskup genocida“ italijanski istoričar i istraživač povesnice NDH Marko Aurelio Riveli u svojoj monografiji pod istim naslovom – “L’Arcivescovo del genocido”. Nadbiskup je verno služio ustaškim idealima ne samo za vreme već i nakon rata a J. B. Tito mu je pružio ruku prijateljstva i saradnje za vreme ispisivanja najstrašnijih stranica Drugog svetskog rata u Evropi. Stepinac je, inače, maja 1945. sedeo u počasnoj loži zajedno sa V. Bakarićem i oficirom NKVD pukovnikom Rakom na paradi jedinica Brozove i Crvene armije u Zagrebu.

Izvornik: http://global-politics.eu/sotirovic/tito-stepinac/


Prof. dr Vladislav B. Sotirović
Vilnjus, Litvanija

1 KOMENTAR

  1. http://www.novinar.de/2009/07/26/sporazum-ustasa-i-komunista-iz-1935-godine.html
    Sporazum ustaša i komunista iz 1935 godine
    Svesni teškoće u borbi, bez obzira na podvojenost u pоgledu na društveni poredak, vođstvo hrvatskog narodnog ustaškog pokreta i vođstvo jugoslovsnske komunističke stranke u Kraljevini Jugoslaviji,

    +++

    ovlašćeno i sporazumno sa svima prvacima legalnih i ilegalnih formacija sklapa sledeći

    SPORAZUM

    1) Vođstvo hrvatskog narodnog oslobodilačkog ustaškog pokreta s jedne strane i vođstvo komunističke stranke s drugs strane svesni su težine svoga položaja koji dolazi od zajedničkog neprijatelja, svake jugoslovenske vlade i srpskog naroda kao nosioca srpske hegemonije (nadmoćnost) i podržavaoca svakog režima koji sputava, smeta i tupi nade:

    a) kod hrvatskog naroda da će ikada doći čas oslobođenja ispod srpskog jarma,

    b) kod komunističkih masa da traže saveznike u rušenju postojećeg stanja, ma kakve poglede taj saveznik imao na poredak i formu države po postignutom uspehu.

    2) Vođstvo jugoslovenske komunističke stranke svijesne svoje uloge, priznaje da do komuniziranja Balkanskog poluostrva ne može doći dok se ne slomi kičma srpstvu i pravoslavlju, jer je poznato da su to dva faktora koja su omela prodiranju Osmanlija na Zapad i komunizma i Austrije na Istok. Sporazumni su da uništavanjem svega što je srpsko i pravoslavno utire se teren za komuniziranje Jugoslavije i Balkanskog poluostrava.

    Vođstvo hrvatskog oslobodilačkog ustaškog pokreta predoseća da bi bez promene postojećeg stanja hrvatski narod podlegao jugoslovenskoj lukavosti i srpskoj hegemoniji i nudi saradnju svima porobljenima Jugoslavije i komunističkoj stranci posebno, da ubrzaju tok događaja sredstvima i načinima prema uputima svoga vođstva.

    3) Vođstvo hrvatskog ustaškog pokreta obavezuje se da će sve štrajkaške demonstracije, manifestacije i sve razne izgrede koje izvode komunističke formacije potpomagati i u njima učestvovati. Vođstvo komuniegičke partije smatrajući hrvatski ustaški pokret jakim činiocem i pomagačem urušеnju postojećeg stanja, obećanje svaki podržak i potporu u ostvarivanju ustaških ideala.

    Vođstvo i jedne i druge strane obavezuje se da će izbegavati, sve svađe i zadevice između jednih i drugih; u napisima, ličnom razgovoru i itd…, a u slučajevima demonstracija, revolucija i ratova, jedne druge bez prigovora pomagati, naročito uništavanjem svega što je srpsko i pravoslavno, kao što je istaknuto u tačci dva ovog sporazuma.

    4) U slučaju lokalnih nesporazuma dužnost je lokalnog vođstva ustaškog pokreta i komunistrpke stranke da sve sukobe odnah likvidiraju, a svaka formacija o tome svoje starije jedinice obavjestnti. Neskladnost načelne naravi rešava vođstvo hrvatskog ustaškog pokreta i vođstvo jugoslovenske komunističke partije.

    CILJ

    Jugoslovenska komunnstička stranka kojoj je Zakon o zaštiti države od 1922. god., onemogućena akcija slobodnog kretanja i rada sa jedne, i vođstvo hrvatskog oslobodilačkog pokreta s druge strane, primaju na sebe zajednički i sporazumo DUŽNOST zajedničke borbe i međusobnog pomaganja u svakom slučaju potrebe do postignutog cilja: raspadanja jugoslovenske države i uništavanje svega što je srpsko i pravoslavno.

    Sremska Mitrovica, juni-lipanj 1935. godine

    Za komunistnčku stranku
    Moša Pijade, s.r.

    Za ustaški oslobod. hrv. pokret
    Dr. Mile Budak, s.r. advokat

    Original se nalazi: Vojno istorijski institut JNA, arhiva neprijateljskih jedinica Br. reg. 3/2; Kutija-116/1638

POSTAVI ODGOVOR

Unesite Vaš komentar
Molimo unesite vaše ime