Tito i ustaše

2
657

Američki obaveštajac Ilija (Eli) Popović prisustvovao susretu Tita sa visokim ustaškim oficirom

Kolaboracija Brozovih partizana sa ustašama u NDH više nije tabu tema u jugoslovenskoj a pogotovo srpskoj istoriografiji.

Osnovne konture postoje iako nedostaje puno ličnih detalja i epizoda.

U donjem tekstu bih skrenuo pažnju na jednu od takvih epizoda koja se odnosi na Josipa Broza Tita a zasnovana je bar na jednom (meni poznatom) istorijskom izvoru (tj. izjavi) koji inače sigurno nećete naći u famoznim Zbornicima NOR-a ili zvaničnim (Dedijerovim) životopisima Josipa Broza.

Piše: Prof. dr Vladislav B. Sotirović

Konkretno, prema tvrđenju Majkla Blagoja Radenkovića (autor knjige Istinom protiv mitova: Prava istorija Srbije u poslednja dva veka), američki obaveštajac Ilija (Eli) Popović kao svedok mu se poverio da je lično prisustvovao prijateljskom susretu Josipa Broza Tita sa visokim ustaškim oficirom. Naime, prema kazivanju Ilije Popovića, u Vrhovni štab partizanskih snaga, pri kome je bila i angloamerička misija, automobilom sa jasno vidljivim oznakama ustaškog (NDH) vazduhoplovstva se dovezao njegov tadašnji komandant Franjo (France) Pirc. Njemu u čast je postrojena partizanska počasna straža na čelu sa Josipom Brozom Titom. Ilija Popović dalje navodi da su se Pirc i Broz srdačno pozdravili i izljubili a Pircu i njegovoj ustaškoj pratnji u čast je uveče priređen svečani banket. Sam Ilija je odbio da prisustvuje ovom banketu za razliku od britanskih članova savezničke misije čiji je šef Britanac sutradan saopštio Iliji da je kao nepodoban prekomandovan u Italiju.

Ova epizoda Broza sa Pircom je objavljena u uvodnom delu monografije pukovnika Roberta Makdauela (1894.−1980.) Streljanje istorije na srpskom jeziku 2012. (original: Robert Harbold McDowell, The Key Role in Southeastern Europe during World War Two of the Serbs and Their Commander General Draza Mihailovich despite Their Abandonment by Churchill and Roosevelt). Autor je inače bio zaposlen u američkoj Vojnoj obaveštajnoj službi za vreme rata a nakon njegovog završetka imao je i zapaženu civilnu karijeru kao docent savremene istorije Bliskog istoka i Jugoistočne Evrope na Univerzitetu Mičigen. Pukovnik Makdauel je bio jedan od najbolje obaveštenih američkih eksperata za Jugoistočnu Evropu i Bliski istok a tvrdio je da su Mihailovićevi četnici (JVuO) bili ključni faktor u borbi protiv sila Osovine na Balkanu. Pukovnik Makdauel je boravio u štabu generala Mihailovića od avgusta 1944. i bio odlično obavešten ko je ko i ko se bori protiv koga u Jugoslaviji.

Da Vas podsetimo:  Bio sam hrvatski zatočenik u logoru Lora… (8)

Ko je bio Ilija Popović? Eli (kako su ga zvali) je bio američki Srbin koji se i rodio u SAD kome su roditelji imigranti poreklom bili iz Like. Odmah po ulasku SAD u Drugi svetski rat (nakon Perl Harbura) američka administracija je oformila svoju centralnu obaveštajnu službu – OSS (današnja CIA) u koju je regrutovan i Eli. Ubrzo je Ilija poslat u Jugoslaviju gde se spustio padobranom i kao američki obaveštajac i pretstavnik se priključio angloameričkoj savezničkoj misiji pri Titovom Vrhovnom štabu. Ubrzo je Ilija saznao da mu je sva rodbina pobijena od strane ustaša. Ilija Popović je nakon Jugoslavije nastavio karijeru u Evropi a stigao je i do Kine gde je postao lični prijatelj vođe kineskih nacionalista Čang Kaj Šeka.

Sa svoje strane, Franjo Pirc (rođen i umro u Sloveniji, 1899.−1954.) je u svojoj vojnoj karijeri tri puta menjao zaraćene strane na prostoru Jugoslavije a nakon rata imao uspešnu i vojnu i diplomatsku karijeru kod Josipa Broza (bio je i vojni pilot austrougarske vojske u kojoj je služio i Josip Broz 1914. na frontu u zapadnoj Srbiji). Sam Pirc je inače tipično ogledalo hrvatske politike u Drugom svetskom ratu. Kada je Nemačka bez objave rata napala Kraljevinu Jugoslaviju 6. aprila 1941. i bombardovala Beograd kapetan Pirc je bio na službi na vojnom aerodromu kraj Beograda u Batajnici i to kao komandant eskadrile kraljevskog vazduhoplovstva (Drugi borbeni puk Vazduhoplovstva Kraljevine Jugoslavije). Prvi nalet nemačkih bombardera nije oštetio vazdušna plovila na batajničkom aerodromu i Pirc je dobio naredbu da sve letelice sa batajničkog prebaci na niški aerodrom što je Pirc i uradio ali je odmah po sletanju aviona u Nišu spalio sve letelice u eskadrili kojom je komandovao sem jedne sa kojom je dezertirao Nemcima koji su ga predali ustašama.

Da Vas podsetimo:  Bio sam hrvatski zatočenik u logoru Lora… (5)

U novoformiranoj ustaškoj NDH Pirc je imenovan za zapovednika ratnog vazduhoplovstva sa činom pukovnika Hrvatske domobranske garde gde je i ostao sve dok nije prebegao 1943. u Titov Vrhovni štab pošto je shvatio u kom pravcu duvaju ratni vetrovi, tj. da Pavelićeva NDH neće preživeti rat. Pod Brozovom vrhovnom komandom bivši ustaški pukovnik Pirc je imenovan za prvog komandanta jugoslovenskog ratnog vazduhoplovstva dobivši 1. septembra 1944. čin general-majora a i odlikovan je Ordenom partizanske zvezde drugog reda. Pirc je čak zvanično ušao u titoistički obrazovni sistem kao osnivač Brozovog Jugoslovenskog ratnog vazduhoplovstva (NOV i JA).

Međutim, to nije bio i kraj uspešne karijere Franje Pirca kod Josipa Broza jer je Pirc nakon penzionisanja iz jugoslovenskog ratnog vazduhoplovstva nastavio službu ali sada u diplomatskim vodama pa je tako dogurao i do ambasadora (veleposlanika) FNRJ (1946.−1949.), gle čuda, baš u Argentini i to još za života bivšeg poglavnika NDH Anta Pavelića koji se preko vatikanskih „Pacovskih kanala“ zajedno sa mnogim drugim ustašama nakon rata sklonio u Argentinu. Pirc je u Argentini ostao kao emigrant s obzirom da je opozvan zbog njegovog opredeljenja za Informbiro 1949. Ipak, ubrzo se vratio u Jugoslaviju gde je mirno živeo iako je bio ibeovac – niti je poslat na Goli otok niti je proganjan. Treba napomenuti da su pored Franje Pirca i druge ustaše uključujući i notorne ratne zločince potražili spas kod Josipa Broza i njegovih partizana gde su prijateljski prihvaćeni i nagrađivani raznim funkcijama i vojnim činovima (Rudolf Petovar, Husein Miljković, Ibrahim Šator, Marko Mesić, Ibro Ibraković, itd.).

Na kraju, zanimljivo je da je Pircovo dezerterstvo sledio i poslednji komandant Jugoslovenskog ratnog vazduhoplovstva Hrvat General Anton Tus koji je prebegao kod Franje Tuđmana.

Da Vas podsetimo:  Parcela 142 – humka za decu bez imena i bez detinjstva

Post scriptum

Skreće se pažnja (pozornost) čitaocima da gorespomenuti istorijski izvor o epizodi Josipa Broza Tita sa Franjom Pircom nije još uvek dobio ekspertsku verifikaciju verodostojnosti od strane Saveza „antifašista“ Srbije (mutant SUBNOR-a) na čelu sa izvesnim Aleksand(e)rom Krausom po zanimanju metalurg i jednog od njegovih dovrhovnika Zlatoja Martinova koji se izdaje za magistra nauka (nije poznato kojih nauka niti na kom univerzitetu je magistrirao i sa kojom temom magistarskog rada niti ko mu je bio u komisiji za odbranu). Inače, ovaj Savez nema ni svoju internet prezentaciju već samo FB stranicu. Savez je poznat po javnoj izjavi njegovog prvog dovrhovnika Dr Aleksandra Sekulovića da je genocidnost kroz istoriju bila bitno obeležje srpskog nacionalizma.

Izvor: Geopolitika magazin

2 KOMENTARA

  1. Заборавили сте да поменете још једну чињеницу из „животописа“ Фрање Пирца. Он је учествовао, као један од доносилаца одлуке да се стрељају српски ваздухопловци у Јабуци код Панчева током зимског периода 1944/45. На позив партизана у службу у ратној авијацији много њих се одушевљено јавило и ту им се губи сваки траг! Касније је родбина једног од њих дискретно обавештена да се не распитују даље за оца/супруга! 70 и нешто њих је брутално пубијано по команди Фрање Пирца и још двојице, једног комуњаре-шустера или шта је већ био и још једног

  2. http://www.novinar.de/2009/07/26/sporazum-ustasa-i-komunista-iz-1935-godine.html
    Sporazum ustaša i komunista iz 1935 godine do postignutog cilja: raspadanja jugoslovenske države i uništavanje svega što je srpsko i pravoslavno.

    Svesni teškoće u borbi, bez obzira na podvojenost u pоgledu na društveni poredak, vođstvo hrvatskog narodnog ustaškog pokreta i vođstvo jugoslovsnske komunističke stranke u Kraljevini Jugoslaviji,

    +++

    ovlašćeno i sporazumno sa svima prvacima legalnih i ilegalnih formacija sklapa sledeći

    SPORAZUM

    1) Vođstvo hrvatskog narodnog oslobodilačkog ustaškog pokreta s jedne strane i vođstvo komunističke stranke s drugs strane svesni su težine svoga položaja koji dolazi od zajedničkog neprijatelja, svake jugoslovenske vlade i srpskog naroda kao nosioca srpske hegemonije (nadmoćnost) i podržavaoca svakog režima koji sputava, smeta i tupi nade:

    a) kod hrvatskog naroda da će ikada doći čas oslobođenja ispod srpskog jarma,

    b) kod komunističkih masa da traže saveznike u rušenju postojećeg stanja, ma kakve poglede taj saveznik imao na poredak i formu države po postignutom uspehu.

    2) Vođstvo jugoslovenske komunističke stranke svijesne svoje uloge, priznaje da do komuniziranja Balkanskog poluostrva ne može doći dok se ne slomi kičma srpstvu i pravoslavlju, jer je poznato da su to dva faktora koja su omela prodiranju Osmanlija na Zapad i komunizma i Austrije na Istok. Sporazumni su da uništavanjem svega što je srpsko i pravoslavno utire se teren za komuniziranje Jugoslavije i Balkanskog poluostrava.

    Vođstvo hrvatskog oslobodilačkog ustaškog pokreta predoseća da bi bez promene postojećeg stanja hrvatski narod podlegao jugoslovenskoj lukavosti i srpskoj hegemoniji i nudi saradnju svima porobljenima Jugoslavije i komunističkoj stranci posebno, da ubrzaju tok događaja sredstvima i načinima prema uputima svoga vođstva.

    3) Vođstvo hrvatskog ustaškog pokreta obavezuje se da će sve štrajkaške demonstracije, manifestacije i sve razne izgrede koje izvode komunističke formacije potpomagati i u njima učestvovati. Vođstvo komuniegičke partije smatrajući hrvatski ustaški pokret jakim činiocem i pomagačem urušеnju postojećeg stanja, obećanje svaki podržak i potporu u ostvarivanju ustaških ideala.

    Vođstvo i jedne i druge strane obavezuje se da će izbegavati, sve svađe i zadevice između jednih i drugih; u napisima, ličnom razgovoru i itd…, a u slučajevima demonstracija, revolucija i ratova, jedne druge bez prigovora pomagati, naročito uništavanjem svega što je srpsko i pravoslavno, kao što je istaknuto u tačci dva ovog sporazuma.

    4) U slučaju lokalnih nesporazuma dužnost je lokalnog vođstva ustaškog pokreta i komunistrpke stranke da sve sukobe odnah likvidiraju, a svaka formacija o tome svoje starije jedinice obavjestnti. Neskladnost načelne naravi rešava vođstvo hrvatskog ustaškog pokreta i vođstvo jugoslovenske komunističke partije.

    CILJ

    Jugoslovenska komunnstička stranka kojoj je Zakon o zaštiti države od 1922. god., onemogućena akcija slobodnog kretanja i rada sa jedne, i vođstvo hrvatskog oslobodilačkog pokreta s druge strane, primaju na sebe zajednički i sporazumo DUŽNOST zajedničke borbe i međusobnog pomaganja u svakom slučaju potrebe do postignutog cilja: raspadanja jugoslovenske države i uništavanje svega što je srpsko i pravoslavno.

    Sremska Mitrovica, juni-lipanj 1935. godine

    Za komunistnčku stranku
    Moša Pijade, s.r.

    Za ustaški oslobod. hrv. pokret
    Dr. Mile Budak, s.r. advokat

    Original se nalazi: Vojno istorijski institut JNA, arhiva neprijateljskih jedinica Br. reg. 3/2; Kutija-116/1638

POSTAVI ODGOVOR

Unesite Vaš komentar
Molimo unesite vaše ime