ZAŠTO HRVATSKA NEMA PRAVA NA NIKOLU TESLU?

0
320

Nikola Tesla i Hrvatska – ponovo se aktuelizuje ovo pitanje sa najavom da bi njegov lik mogao biti na novčanici evra.

Ilustracija: Katera.news

Objektivni kriterijumi da neka savremena država prisvaja konkretnu istorijsku ličnost su sledeći (dovljono je ispuniti jedan od njih):

  1. Određena istorijska ličnost je živela i radila na teritoriji date države;
  2. Određena istorijska ličnost pripada državotvornoj naciji date države;
  3. Određena istorijska ličnost je za života izrazila želju da bude povezana sa datom državom ili njenom državotvornom nacijom.

Prvo, Nikola Tesla nije rođen u Hrvatskoj, ne samo zato što Hrvatska kao nezavisna država postoji tek od 1991. godine (ako ne računamo NDH), već zato što je Tesla rođen u zasebnoj administrativnoj jedinici Austrijskog Carstva poznatoj kao Vojna krajina 1856. godine. Vojna Krajina je ukinuta 1881. godine, a Tesla započinje svoje studije 1875. godine u Gracu. Ni u jednom trenutku on se ne školuje niti prebiva van Vojne krajine dok ne odlazi u druge delove Austro-Ugarske monarhije – u Austriju, Sloveniju, Češku, Mađarsku. Tesla, dakle, dobija obrazovanje u sferi elektrotehnike van granica današnje Hrvatske, dok prvo zaposlenje koje ga stavlja na put nauke dobija u Parizu i Strazburu, radeći za američku kompaniju Tomasa Edisona. Ostatak svog života, u koji spada najplodniji deo njegovog rada kao naučnika i izumitelja, Tesla provodi u Sjedinjenim Američkim Državama.

Drugo, nesporno je da je Nikola Tesla po nacionalnoj pripadnosti bio Srbin, po veroispovesti pravoslavni hrišćanin. Nesporno je ne samo u srpskom diskursu, već se takvi podaci vrlo lako mogu naći u svim internet izvorima na engleskom, poput Enciklopedije Britanike u kojoj Tesla slovi za srpsko-američkog pronalazača i inženjera („Serbian American inventor and engineer“ – link u komentarima), sajta poznatog kanala History gde se Tesla opisuje kao srpsko-američki inženjer i fizičar („Serbian-American engineer and physicist“ – link u komentarima) ili naposletku u američkom časopisu Smitsonijan instituta u Vašingotnu – „srpski fizičar, inženjer i pronalazač („Serbian physicist, engineer and inventor“ – link u komentarima). Stavljanjem lika Nikole Tesle na kovanicu evra, ukoliko Hrvatska uopšte bude primljena u evrozonu 2023. godine, zaista će promovisati srpsku kulturu, jer je Nikola Tesla svuda prepoznat kao naučnik srpskog porekla. Ove godine je i centralna kanadska provincija Ontario zvanično proglasila 10. jul za Dan Nikole Tesle (link na zakonski akt u komentarima), kao znak poštovanja srpskoj zajednici koja tamo živi, a u zakonu pomenute provincije Nikola Tesla slovi za srpsko-američkog izumitelja i inženjera („Serbian-American inventor and engineer“).

Da Vas podsetimo:  ĆERKA APELUJE NA JAVNOST: Nehumani uslovi u kojima Radovan Karadžić služi kaznu

Izvod iz krštenice Nikole Tesle, napisanog na lepom crkvenoslovenskom jeziku na Vidovdan 1856. godine

Treće, Nikola Tesla nikada se nije deklarisao kao Hrvat. Tesla je pisao o svom srpskom poreklu, o svojoj pravoslavnoj veri, o svom zavičaju – Lici, izražavao je podršku i poštovanje novostvorenoj državi Južnih Slovena – Jugoslaviji. Argumenti liberala da Tesla ne bi imao ništa protiv da bude povezan sa Hrvatskom je istina isključivo u istorijskom kontekstu predratne Hrvatske u sklopu Jugoslavije, ali nikako Hrvatske koja istupa iz Jugoslavije, čineći pritom masovne zločine, bilo to 1940-ih ili 1990-ih. Kristalno je jasno da je korišćenje lika i dela Nikole Tesle od strane Hrvatske, jednako tome da Srbija počne da koristi lik bana Josipa Jelačića samo zato što je ovaj rođen u Petrovaradinu, koji danas pripada teritoriji Srbije. U ovom odeljku treba spomenuti i činjenicu da je spomenik Nikoli Tesli u Gospiću za vreme građanskog rata u Hrvatskoj dignut u vazduh od strane hrvatskih ultranacionalista, da je Trg Nikole Tesle u istom gradu preimenovan u Trg Anta Starčevića, glavnog ideologa hrvatskog ekstremizma, koji će nadahnuti i ustaški pokret. Za vreme ustaškog genocida nad Srbima u Drugom svetskom ratu ubijeno je 119 pripadnika porodice Tesla, naslednika te porodice u Teslinom rodnom selu Smiljanu više nema.

Na kontrapitanje – kakvo Srbija ima pravo da se povezuje sa Nikolom Teslom, odgovor se može naći u drugoj i trećoj tački kriterijuma za prisvajanje istorijskih ličnosti. Nikola Tesla je bio Srbin po nacionalnosti, što znači da se njegovim likom može služiti svaka država u kojoj je državotvorna nacija srpska. Na isti način, primera radi, Italijani slave Kristifora Kolumba koji je rođen vekovima pre nastanka italijanske nacije u 19. veku, ali je poreklom bio Đenovljanin, iz Ligurijske oblasti. Istina je da životna delatnost Nikole Tesle ni na koji način nije bila povezana sa Srbijom, niti bilo kom drugom srpskom državom tog doba, on i jeste američki naučnik u tom smislu da je u toj državi dobio mogućnost da se bavi naukom, ali njegovu srpsku nacionalnu pripadnost niko ne dovodi u pitanje.

Da Vas podsetimo:  EWB: Srbija evropski lider u zagađenju vazduha

autor teksta:Aleksandar Đokić
Izvor: Pokreni.rs

POSTAVI ODGOVOR

Unesite Vaš komentar
Molimo unesite vaše ime